Pilot uçuş defteri: EASA formatı ve en sık yapılan hatalar

Uçuş defteri, öğrencinin eğitim boyunca tuttuğu tek resmî kişisel kayıt. Lisans başvurusunda, yetki yenilemede ve denetimde ilk bakılan belge bu. Buna rağmen defter tutma çoğu okulda öğrenciye bırakılıyor ve ilk ciddi kontrol, başvuru dosyası hazırlanırken yapılıyor. O noktada bulunan hata, aylar öncesine gitmek demek.

Sütunlar ne anlatıyor

EASA formatındaki defter, her uçuşu aynı sırayla kaydeder: tarih, kalkış yeri ve saati, iniş yeri ve saati, uçak tipi ve tescili, tek pilot ya da çok pilot süresi, toplam süre, sorumlu pilotun adı, iniş sayısı (gündüz ve gece ayrı), operasyon şartı süreleri (gece, IFR), pilot görev süreleri (PIC, ikinci pilot, dual, instructor), varsa simülatör oturumu ve açıklama.

Önemli olan şu: aynı uçuşun süresi birden fazla sütunda görünür. Bir saatlik gece dual uçuşu hem toplam süreye, hem gece sütununa, hem dual sütununa bir saat olarak yazılır. Bu çoklu kayıt, hataların en çok doğduğu yer.

En sık yapılan altı hata

1. Dual ile PIC'in karıştırılması

Öğretmenle yapılan uçuş dual'dır; öğrenci uçağı kullanmış olsa bile. Yalnız uçuş PIC'tir. Bu ikisinin karıştırılması, lisans başvurusunda şart koşulan PIC saatini yanlış gösterir ve dosyanın geri dönmesine yol açar.

2. Sürenin blok yerine havada geçen süre olarak yazılması

Defterdeki süre, uçağın kendi gücüyle hareket etmeye başladığı andan park ettiği ana kadar geçen blok süredir. Kalkış ve iniş arasını yazmak süreyi kısaltır ve plan kaydıyla tutmaz.

3. Sayfa toplamlarının yanlış devredilmesi

Her sayfanın altında üç satır vardır: bu sayfanın toplamı, önceki sayfalardan devir ve genel toplam. Devir satırına önceki sayfanın genel toplamı değil sayfa toplamı yazıldığında, hata sonraki her sayfaya taşınır.

4. Simülatör süresinin uçuş sütununa yazılması

FSTD oturumları defterin ayrı bölümüne yazılır; toplam uçuş süresine eklenmez. Kredilendirilecek simülatör saati lisans kurallarına göre ayrıca hesaplanır.

5. Gece ve IFR sürelerinin boş bırakılması

Operasyon şartı sütunları ek bilgi değil; gece yetkisi ve alet yetkisi için gereken süreler buradan sayılır. Uçuş sırasında unutulup sonradan tahminle doldurulan gece süresi, plan kaydıyla tutmadığında bulgu olur.

6. Öğretmen adının ve imzasının eksik olması

Dual uçuşta sorumlu pilot öğretmendir; adı PIC sütununa yazılır ve açıklama alanı imzalanır. İmzasız dual satırı, o uçuşun eğitim uçuşu sayılmasını riske atar.

Hataları kaynağında önlemek

Bu altı hatanın ortak noktası, defterin uçuştan ayrı ve sonradan doldurulması. Defter satırı gerçekleşen uçuş kaydından üretildiğinde kalkış ve iniş saatleri, tescil, görev türü ve öğretmen adı kendiliğinden gelir; öğrenci yalnızca kontrol eder. Sayfa toplamları ve devirler sistem tarafından hesaplanır. Resmî defter yine elle tutulur, ama elindeki döküm doğru olduğu için hatasız geçirilir.

Okul tarafında ise öğretmenin aynı uçuşları kendi defterinde instructor sütununda görmesi, iki defterin birbirini doğrulamasını sağlar. Lisans başvurusu hazırlanırken aylar geriye gidip düzeltme yapmak yerine, dosya ilk seferde kapanır.